Rowerostrada Żmigród - Prusice
Asfaltowa rowerostrada Żmigród-Prusice to około 36 km tam i z powrotem śladem dawnej kolejki wąskotorowej z 1894 roku. Trasa przez stawy Doliny Baryczy, ze szansą na żurawie i czaple. Płaska, idealna dla rodzin i początkujących.

Rowerostradę Żmigród-Prusice odkryłem zupełnym przypadkiem podczas dłuższej przejażdżki w tych okolicach. Ku mojemu zaskoczeniu, coś takiego w ogóle powstało – i to w większości pośród pól! Trasa łączy dwa małe miasteczka na Dolnym Śląsku – Żmigród i Prusice – a zbaczając z niej nieco można odwiedzić Sułów albo nawet Milicz. Rowerostrada biegnie wzdłuż dawnej kolejki wąskotorowej, a przez co najmniej połowę długości prowadzi obok malowniczych stawów. To właśnie tutaj zaczyna się Dolina Baryczy – jedno z najpiękniejszych miejsc na rowerowe wyprawy w całej Polsce. Druga podobna trasa śladem dawnej kolejki w okolicach Wrocławia to ścieżka rowerowa Wołów-Lubiąż z Opactwem Cystersów.
Trasa krok po kroku
Wyruszając ze Żmigrodu, wyprawa zaczyna się od razu wzdłuż stawów Parku Krajobrazowego Doliny Baryczy. Po drodze znajdziesz ławki i altanki – wiele z nich to dawne poczekalnie kolejki – gdzie można odpocząć lub coś przekąsić. Po odcinku wśród stawów trasa wchodzi w bardziej zalesiony teren, a następnie prowadzi przez rozległe pola.

Przy odrobinie szczęścia można tu spotkać wiele gatunków ptaków, w tym charakterystyczne żurawie, których donośny śpiew rozbrzmiewa wśród łąk. To rejon Stawów Milickich – największego kompleksu stawów rybnych w Europie i jednego z kluczowych obszarów ornitologicznych Polski. Wiosną i jesienią trasa zamienia się w naturalne obserwatorium ptaków.

Pod koniec rowerostrady znajduje się niewielki lasek, przez który biegnie asfaltowa ścieżka – jeden z najbardziej urokliwych fragmentów trasy. Kawałek dalej dojeżdżam do Prusic. Powrót tą samą trasą to kolejne endorfiny.

Historia: dawna kolejka wąskotorowa
Rowerostrada powstała na nasypie dawnej Żmigrodzko-Milickiej Kolei Powiatowej, która zaczęła kursować w 1894 roku. Łączyła Żmigród z Miliczem, służąc przez dziesiątki lat lokalnej społeczności i transportowi rolniczemu. Po dekadach nieczynności fragment trasy został przekształcony w rowerostradę przez władze lokalne. Wiele dawnych przystanków kolejki zachowało się w postaci miejsc odpoczynku z altanami – to mała archeologia kolejowa wzdłuż całej trasy. W Sułowie warto zboczyć, żeby zobaczyć ekspozycję wagonów wąskotorowych i historyczny budynek stacji kolejowej.

Kluczowe fakty: dystans, trudność, sprzęt
Dystans: około 36 km tam i z powrotem. Trudność: bardzo łatwa – teren praktycznie płaski, brak podjazdów. Czas: 2-2,5 godziny w spokojnym tempie z postojami. Rower: każdy typ. Asfalt na całej długości, więc sprawdzi się szosa, gravel, MTB, trekkingowy, miejski, składak.
Bezpieczna dla rodzin z dziećmi (od 6-7 lat na własnym rowerku), seniorów i osób wracających po latach na rower. Ścieżka jest odseparowana od ruchu samochodowego.
Dolina Baryczy – co to jest i co tu zobaczyć
Park Krajobrazowy Doliny Baryczy to największy park krajobrazowy w Polsce (87 tys. ha) i ostoja ptactwa wodnego rangi europejskiej (sieć Natura 2000). To dom dla Stawów Milickich – największego kompleksu stawów rybnych w Europie. Można tu spotkać żurawie, czaple, kormorany, bieliki, łabędzie i orły. Jeśli interesuje Cię ptasi temat, weź lornetkę – będziesz na trasie bohaterem.
Co zobaczyć w Żmigrodzie
Na początku rowerostrady, niemal przy starcie, znajdziesz Zespół Pałacowo-Parkowy w Żmigrodzie z ruinami zamku – to dobry punkt wyjścia i parking. Park ma kilka spacerowych alejek i dobrze nadaje się jako miejsce powrotu po przejażdżce. Sam Żmigród to małe, kameralne miasteczko z rynkiem i kilkoma kawiarniami.
Gdzie zaparkować
W Żmigrodzie: bezpłatny parking przy Zespole Pałacowo-Parkowym, w sąsiedztwie ruin zamku – tuż przy starcie rowerostrady. W Prusicach: parking w centrum miasteczka. Oba miejsca są wygodne, bezpłatne i blisko ścieżki.

Kiedy jechać
Sezon trwa od kwietnia do października. Najpiękniej wiosną (maj-czerwiec) i jesienią (wrzesień-październik) – wtedy ptactwa najwięcej, plus krajobraz najbarwniejszy. Lato bywa gorące i muszki nad stawami mogą się dawać we znaki. Zima – tylko przy braku śniegu.
Plik GPX do pobrania
Pełen ślad trasy w formacie .GPX znajdziesz poniżej. Wgrasz go do Komoot, Strava, Garmina lub Wahoo. Ścieżka jest dobrze oznakowana, ale GPX przyda się jeśli chcesz dobrze zaplanować postoje przy stawach.
Najczęstsze pytania
- Ile kilometrów ma rowerostrada Żmigród-Prusice?
- Około 36 km tam i z powrotem. Trasa biegnie po nasypie dawnej Żmigrodzko-Milickiej Kolei Powiatowej, która kursowała od 1894 roku.
- Czy rowerostrada nadaje się dla dzieci i początkujących?
- Tak, idealnie. Trasa jest praktycznie płaska, bez podjazdów, w pełni asfaltowa i odseparowana od ruchu samochodowego. Dzieci od 6-7 lat na własnym rowerku dadzą radę, plus rodziny z fotelikami też. Bezpieczna dla początkujących i seniorów.
- Jaki rower wybrać?
- Każdy. Asfalt jest dobrej jakości na całej długości, więc sprawdzi się szosa, gravel, MTB, trekkingowy, miejski, a nawet składak.
- Co można zobaczyć po drodze?
- Stawy Milickie (największy kompleks stawów rybnych w Europie), Park Krajobrazowy Doliny Baryczy (największy park krajobrazowy w Polsce), ptactwo wodne – żurawie, czaple, kormorany, bieliki. W Żmigrodzie ruiny zamku w Zespole Pałacowo-Parkowym. W Sułowie ekspozycja wagonów dawnej kolejki wąskotorowej.
- Gdzie zaparkować przy rowerostradzie?
- Bezpłatny parking przy Zespole Pałacowo-Parkowym w Żmigrodzie (tuż przy starcie trasy) lub w centrum Prusic. Oba miejsca wygodne i blisko ścieżki.
- Kiedy najlepiej jechać?
- Sezon kwiecień-październik. Najpiękniej wiosną (maj-czerwiec) i jesienią (wrzesień-październik) – wtedy ptactwa najwięcej, krajobraz najbarwniejszy. Lato bywa gorące, muszki nad stawami mogą się dawać we znaki. Zima – tylko przy braku śniegu.
Powiązane trasy rowerowe
Rowerowa pętla Wrocław - Lutynia - Kąty Wrocławskie - Wrocław
Pętla rowerowa 41 km z Wrocławia przez Lutynię, Kąty Wrocławskie i z powrotem, z widokiem na Ślężę i 7 zabytkowych kościołów po drodze. Idealna na weekend i powrót po pracy.
Przejażdżka po górkach między Karpaczem i Jelenią Górą
Pętla rowerowa 40 km z 400 m przewyższeń w okolicach Karkonoszy. Widoki na Śnieżkę, Zbiornik Sosnówka, Dwór Czarne z XVI w. i Park Norweski w Cieplicach. Świetna opcja dla rowerów elektrycznych.
Fuerteventura i jej ścieżka rowerowa
Ścieżka rowerowa na południu Fuerteventury, między Esquinzo a Costa Calma – 6,5 km w jedną stronę (13 km tam i z powrotem), pagórkowaty profil, ~220 m przewyższeń. Widoki na powulkaniczne góry i Ocean Atlantycki, szczególnie o wschodzie słońca.