Kalkulator długości szprych
Zaplatasz koło? Długość szprych liczy się z trzech wymiarów: ERD obręczy, geometrii piasty i liczby krzyżowań. Typowa przednia obręcz szosowa (ERD 602, piasta 44/34 mm, 32 szprychy na 3 krzyże) potrzebuje szprych około 294 mm. Wpisz swoje wymiary, a policzymy osobno lewą i prawą stronę.
ERD (Effective Rim Diameter) to średnica mierzona do gniazd nypli: znajdziesz ją w specyfikacji obręczy albo zmierzysz dwiema szprychami z nakręconymi nyplami. Wymiary piasty (średnica okręgu otworów i odległości kołnierzy) podaje producent. Przy kole z przerzutką strona prawa ma zwykle mniejszy odstęp kołnierza, stąd inna długość szprych.
Jak to liczymy?
Używamy klasycznego wzoru trygonometrycznego, tego samego, który stosują kalkulatory producentów szprych (DT Swiss, Sapim):
l = sqrt( r1^2 + r2^2 + f^2 - 2 x r1 x r2 x cos(a) ) - d/2 r1 - ERD / 2 (promien obreczy do gniazd nypli) r2 - srednica okregu otworow kolnierza / 2 f - odleglosc kolnierza od srodka piasty a - kat szprychy: 720 stopni x krzyzowania / liczba szprych d - srednica otworu w kolnierzu (przyjmujemy 2,4 mm)
To geometria czysta jak łza: szprycha jest przekątną w trójkącie rozpiętym między gniazdem nypla a otworem kołnierza, a kąt między nimi wynika z liczby krzyżowań. Przykład liczbowy: ERD 602 mm, kołnierz 44 mm w odległości 34 mm od środka, 32 szprychy, 3 krzyżowania. Kąt a = 67,5 stopnia, a wzór daje 294,0 mm: kupujesz szprychy 294 mm i wszystko gra. Wynik podajemy z dokładnością 0,1 mm, żeby było widać, do której handlowej długości jest bliżej.
Zaplatanie kół to najwyższa szkoła jazdy w domowym warsztacie. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z serwisowaniem, prostszym startem będzie wymiana łańcucha (policz go w kalkulatorze długości łańcucha) albo dobór napędu w kalkulatorze przełożeń.
Najczęstsze pytania
- Co to jest ERD obręczy i jak go zmierzyć?
- ERD (Effective Rim Diameter) to średnica okręgu, na którym kończą się szprychy, czyli mierzona do gniazd nypli. Znajdziesz ją w specyfikacji obręczy, a zmierzysz tak: włóż w przeciwległe otwory dwie szprychy z nakręconymi do końca nyplami, zmierz odległość między końcami szprych i dodaj ich długości. Pomyłka w ERD o 2 mm to szprychy o 1 mm za krótkie albo za długie z każdej strony.
- Dlaczego szprychy z lewej i prawej strony mają różne długości?
- W kole z kasetą albo tarczą hamulcową kołnierze piasty nie są symetryczne względem środka: prawy (od napędu) siedzi bliżej środka, żeby zmieściła się kaseta. Mniejszy odstęp kołnierza oznacza minimalnie krótszą szprychę, zwykle o 1-2 mm. Dlatego kalkulator liczy strony osobno.
- Ile krzyżowań wybrać przy zaplocie koła?
- Standard dla kół 32- i 36-szprychowych to 3 krzyżowania: dobra sztywność boczna i przenoszenie napędu. Koła 24- i 28-szprychowe zaplata się zwykle na 2 krzyżowania. Zaplot radialny (0 krzyżowań) bywa stosowany z przodu bez tarczy, ale wymaga piasty do tego przewidzianej, bo kołnierz przenosi większe siły.
- Co zrobić, gdy wynik wypada między dostępnymi długościami szprych?
- Szprychy sprzedaje się zwykle w skokach co 2 mm. Przy wyniku pośrednim (np. 293,1 mm) wybierz bliższą długość, a przy wartości niemal idealnie w połowie raczej krótszą: nypel ma kilka milimetrów gwintu zapasu, a za długa szprycha może wystawać ponad dno obręczy i przebić taśmę albo dętkę.
Nowe trasy prosto na maila
Zapisz się, a dostaniesz wiadomość, gdy opublikuję nową trasę z plikiem GPX albo poradnik. Zero spamu, wypisujesz się jednym kliknięciem.
Zapisując się, zgadzasz się na otrzymywanie maili od PioVelo. Administratorem danych jest autor bloga, a szczegóły znajdziesz w polityce prywatności. Wypiszesz się w każdej chwili, linkiem w stopce każdej wiadomości.