Jak ustawić wysokość siodełka w rowerze? Metody i typowe błędy

Źle ustawione siodełko to najczęstsza przyczyna bólu kolan u osób wracających na rower. Dobra wiadomość jest taka, że regulacja zajmuje kwadrans i wymaga jednego klucza imbusowego. Zła: prawie nikt nie robi tego od właściwej strony, czyli od zmierzenia własnej nogi.

Jak zmierzyć długość wewnętrzną nogi?

Stań boso plecami do ściany, w cienkich spodniach albo bieliźnie. Wciśnij między nogi książkę grzbietem do góry i dociśnij ją do krocza tak, jakby była siodełkiem. Zmierz odległość od górnej krawędzi książki do podłogi. To Twój przekrok, po angielsku inseam.

Zmierz dwa albo trzy razy i weź średnią, bo każdy centymetr błędu przekłada się na prawie centymetr błędu wysokości siodełka. Wzrost do tego obliczenia nie służy: dwie osoby o tym samym wzroście potrafią mieć przekrok różniący się o kilka centymetrów.

Jak wyliczyć wysokość siodełka?

Najpopularniejsza jest metoda LeMonda: przekrok pomnożony przez 0,883 daje odległość od środka osi suportu do górnej krawędzi siodełka, mierzoną wzdłuż rury podsiodłowej. Dla przekroku 82 cm wychodzi 72,4 cm.

Alternatywa to metoda Hamleya: przekrok razy 1,09, ale mierzone inaczej, bo od osi pedału w najniższym położeniu do górnej krawędzi siodełka. Dla tego samego przekroku daje 89,4 cm. Liczby różnią się o mniej więcej długość korby, choć opisują tę samą pozycję nogi. Obie metody wraz z korektą na długość korby policzysz w kalkulatorze wysokości siodełka.

Jeśli nie chcesz nic liczyć, użyj metody pięty: usiądź na siodełku opierając się o ścianę i postaw piętę na pedale w najniższym położeniu. Noga powinna być całkiem wyprostowana, a biodra nie mogą się przechylać. Gdy potem ustawisz stopę normalnie, w kolanie pojawi się właściwe, lekkie zgięcie.

Po czym poznać, że siodełko jest za wysoko albo za nisko?

Ciało mówi to dość jednoznacznie, trzeba tylko wiedzieć, czego słuchać. Warto obserwować siebie przez pierwsze dwadzieścia minut jazdy, bo później zmęczenie zaczyna maskować objawy i łatwo pomylić skutki złego ustawienia ze zwykłym wysiłkiem.

Zmiany rób małymi krokami, po 2-3 mm, i testuj przez kilka jazd, nie po jednej. Ciało potrzebuje czasu, żeby przyzwyczaić się do nowej pozycji, a pojedynczy przejazd potrafi zmylić.

Nie tylko wysokość: przesunięcie i kąt siodełka

Sama wysokość rozwiązuje większość problemów, ale nie wszystkie. Jeśli po jej ustawieniu nadal coś przeszkadza, kolejne dwie regulacje zwykle domykają temat, a obie robi się tym samym kluczem imbusowym co wysokość.

Wysokość to jedna z trzech regulacji. Przesunięcie w poziomie ustawia się klasycznie tak, żeby przy korbach ustawionych poziomo pion poprowadzony z przodu kolana przechodził mniej więcej przez oś pedału. Za bardzo do przodu obciąża ręce i kolana, za bardzo do tyłu odbiera siłę.

Kąt siodełka domyślnie ustawiamy poziomo, sprawdzając poziomicą albo aplikacją w telefonie położoną na siodle. Dziób podniesiony do góry uciska krocze, dziób opuszczony powoduje zsuwanie się do przodu i podpieranie rękami. Jeśli po korekcie wysokości nadal jest niewygodnie, częściej winne jest samo siodełko niż jego ustawienie: kształt i szerokość muszą pasować do rozstawu kości kulszowych.

Kiedy warto pójść na profesjonalny bike fitting?

Wzory LeMonda i Hamleya uśredniają proporcje ciała, a te bywają nietypowe. Jeśli po starannym ustawieniu nadal boli kolano, drętwieją dłonie albo pojawia się ból pleców na dłuższych trasach, warto zapłacić za pomiar u specjalisty. Profesjonalny fitting mierzy kąt zgięcia kolana w najniższym położeniu pedału, docelowo 25-35 stopni (metoda Holmesa), czego w domu nie zmierzysz wiarygodnie.

Jak przenieść ustawienie na drugi rower?

Gdy masz już wysokość, którą lubisz, nie mierz jej od nowa na każdym rowerze. Zapisz sobie odległość od środka suportu do górnej krawędzi siodełka wzdłuż rury podsiodłowej i odtwarzaj tę wartość. Ta miara jest niezależna od geometrii ramy, więc działa między szosą, gravelem a rowerem miejskim, o ile korby mają tę samą długość.

Jeśli korby się różnią, skoryguj o różnicę: dłuższa korba o 2,5 mm oznacza siodełko niżej o mniej więcej te 2,5 mm, bo pedał w najniższym położeniu i tak sięga dalej. Warto też zanotować przesunięcie siodełka w poziomie, mierzone od czubka dzioba do pionu przechodzącego przez środek suportu.

Przy samym dokręcaniu obowiązuje umiar. Obejma sztycy potrzebuje zwykle kilku niutonometrów i tyle wystarczy, żeby siodełko nie opadało. Przy ramach i sztycach karbonowych dokręcanie na czucie potrafi skończyć się pęknięciem, więc warto użyć klucza dynamometrycznego i pasty montażowej zamiast smaru, bo smar na karbonie zwiększa poślizg zamiast go ograniczać.

Jedna sprawa bezpieczeństwa: na sztycy jest wybita linia minimalnego wsunięcia. Nigdy nie wyciągaj sztycy powyżej tej kreski, nawet o centymetr. Powyżej niej ramie brakuje podparcia i sztyca albo rama potrafi pęknąć pod obciążeniem. Jeśli przy właściwej wysokości siodełka kreska zostaje odsłonięta, to znak, że rama jest po prostu za mała i potrzebna jest dłuższa sztyca albo większy rozmiar.

Zanim jednak wydasz pieniądze na fitting, upewnij się, że sama rama ma właściwy rozmiar. Żadne ustawienie siodełka nie naprawi zbyt dużej ramy: sprawdzisz to w kalkulatorze rozmiaru roweru. A gdy pozycja będzie już dobra, zadbaj o właściwe ciśnienie w oponach, bo zbyt twarde opony potrafią udawać problem z ustawieniem roweru.