Jak wyregulować przerzutki w rowerze? Tylna i przednia

Przerzutka rzadko się psuje. Znacznie częściej rozciąga się linka, wygina hak przerzutki albo zapycha się pancerz, a objawem jest to samo: łańcuch przeskakuje, hałasuje albo nie chce wejść na skrajne zębatki. Poniżej kolejność, w której warto to sprawdzać, żeby nie kręcić śrubami na oślep.

Co robią poszczególne śruby?

W tylnej przerzutce są trzy regulacje i warto rozumieć, za co odpowiada każda, bo kręcenie przypadkową psuje więcej, niż naprawia.

Jak wyregulować tylną przerzutkę?

Krok 1: sprawdź hak przerzutki. Spójrz na rower od tyłu. Wózek przerzutki powinien być równoległy do kasety. Jeśli jest skręcony do środka, hak jest wygięty i żadna regulacja tego nie naprawi. Hak jest elementem celowo miękkim, projektowanym tak, żeby uginał się zamiast ramy, i po każdym przewróceniu roweru warto na niego zerknąć.

Krok 2: ustaw ograniczniki. Przerzuć łańcuch na najmniejszą zębatkę i poluzuj linkę. Śrubą H ustaw przerzutkę tak, żeby rolka prowadząca była dokładnie pod najmniejszą zębatką. Potem przełóż łańcuch ręcznie na największą i śrubą L ustaw rolkę pod nią. Ograniczniki mają zatrzymać przerzutkę, zanim łańcuch spadnie w szprychy albo za kasetę.

Krok 3: napnij linkę. Przy najmniejszej zębatce wybierz luz linki i dokręć śrubę mocującą. Teraz przerzuć o jeden bieg w górę. Jeśli łańcuch ociąga się i wchodzi z oporem, wykręć napinacz o pół obrotu. Jeśli przeskakuje o dwa naraz albo hałasuje po wejściu, wkręć o pół obrotu. Zasada jest prosta: wykręcanie napinacza pcha łańcuch w stronę większych zębatek.

Krok 4: przejedź całą kasetę w obie strony i dopracuj napinaczem. Regulację najłatwiej robić na stojaku serwisowym, ale wystarczy też odwrócony rower albo poproszenie kogoś o uniesienie tyłu.

Jak wyregulować przednią przerzutkę?

Przednia jest prostsza, ale wrażliwsza na ustawienie wysokości. Ramka powinna być równoległa do tarcz, a jej dolna krawędź mniej więcej 1-3 mm nad zębami największej tarczy. Jeśli wisi za wysoko, zmiana będzie leniwa, jeśli za nisko, ramka zahaczy o zęby.

Ograniczniki działają tak samo jak z tyłu: śruba L ustawia położenie przy najmniejszej tarczy, H przy największej. Docelowo łańcuch ma nie ocierać o ramkę na żadnym z biegów, choć przy skrajnych kombinacjach lekkie tarcie bywa normą i dlatego warto ich unikać. Dlaczego skrajne kombinacje szkodzą napędowi, tłumaczę w kalkulatorze przełożeń.

Co, jeśli regulacja nie pomaga?

Wtedy przyczyna leży w zużyciu, nie w ustawieniu. Sprawdź po kolei: rozciągnięty łańcuch (mierzy się go miernikiem, opisuję to we wpisie o tym, jak dbać o łańcuch rowerowy), zużyte zęby kasety, zapchany pancerz linki oraz przetartą linkę przy klamce.

Zapchany pancerz jest podstępny, bo objawy wyglądają jak zła regulacja: bieg wchodzi w jedną stronę dobrze, a w drugą z oporem. Wymiana linek i pancerzy jest tania i bardzo często przywraca precyzję, którą właściciel roweru zdążył uznać za utraconą na zawsze.

Czego nie robić przy regulacji?

Nie zaczynaj od śrub L i H, gdy problem dotyczy precyzji. To najczęstszy błąd: łańcuch ociąga się przy zmianie biegu, więc właściciel kręci ogranicznikami, przez co przerzutka przestaje sięgać skrajnych zębatek i do pierwotnego problemu dochodzi drugi. Ograniczniki dotyczą wyłącznie krańców zakresu, precyzją zajmuje się napinacz.

Nie kręć napinaczem o całe obroty. Pół obrotu to zwykle wyraźnie odczuwalna zmiana. Kręcenie na oślep o dwa, trzy obroty sprawia, że tracisz punkt odniesienia i musisz zaczynać od początku.

Nie reguluj przerzutki na brudnym napędzie. Zapiaszczony łańcuch i zalepiona kaseta same z siebie powodują nierówną pracę, więc będziesz kompensował ustawieniem coś, co znika po umyciu. Kolejność jest odwrotna: najpierw czyszczenie i smarowanie, potem regulacja.

Nie ruszaj śruby B bez potrzeby. Odpowiada za odstęp wózka od kasety i w większości rowerów jest ustawiona fabrycznie poprawnie. Zmienia się ją głównie po wymianie kasety na wyraźnie większą.

Kiedy zlecić regulację serwisowi?

Regulacja przerzutek jest jedną z tych czynności, które opłaca się umieć samemu, bo potrzebna bywa kilka razy w sezonie, a zajmuje kwadrans. Nowa linka rozciąga się w pierwszych tygodniach po montażu i to zupełnie normalne, że po pierwszych stu kilometrach trzeba dokręcić napinacz o pół obrotu.

Do serwisu warto oddać rower w trzech sytuacjach. Pierwsza to wygięty hak przerzutki: prostuje się go specjalnym przyrządem mierzącym równoległość względem koła, a prostowanie na oko zwykle kończy się złamaniem haka. Druga to wymiana linek i pancerzy w ramach z wewnętrznym prowadzeniem, gdzie przeciąganie linki przez ramę bywa czasochłonne. Trzecia to sytuacja, w której po wykonaniu wszystkich kroków z tego wpisu nadal coś nie gra, bo wtedy zwykle zużyty jest cały napęd naraz i wymiana pojedynczego elementu niczego nie załatwi.

Ostatnia rzecz, o której łatwo zapomnieć: przerzutki elektroniczne reguluje się inaczej, mikroprzesunięciami z poziomu przycisków albo aplikacji, a ograniczniki i tak trzeba ustawić mechanicznie. Zasada rozpoznawania objawów pozostaje jednak ta sama.