Jak dobrać siodełko rowerowe? Szerokość i rozstaw kości

Siodełko to element, przez który najwięcej osób rezygnuje z dłuższych tras, i jednocześnie taki, przy którym najczęściej szuka się rozwiązania w złym miejscu. Standardowa reakcja na dyskomfort brzmi: kupię grubsze i bardziej miękkie. To zwykle pogarsza sprawę, i poniżej tłumaczę dlaczego.

Zanim zaczniesz szukać nowego siodełka, upewnij się jeszcze, że problemem nie jest ustawienie. Zbyt wysokie siodełko powoduje kołysanie bioder i otarcia, a źle ustawiony kąt zsuwanie się do przodu. Metody sprawdzenia opisałem we wpisie o tym, jak ustawić wysokość siodełka.

Dlaczego szerokość jest ważniejsza od miękkości?

Ciężar ciała na rowerze powinien spoczywać na kościach kulszowych, czyli dwóch wypustkach na dole miednicy, a nie na tkankach miękkich między nimi. Siodełko o właściwej szerokości podpiera dokładnie te dwa punkty. Za wąskie sprawia, że kości zsuwają się z boków i ciężar przenosi się na krocze.

Miękkie, grube siodełko działa odwrotnie, niż podpowiada intuicja: pod ciężarem ciała pianka ugina się na tyle, że kości kulszowe zapadają się w nią, a wypchnięty materiał uciska tkanki dookoła. Stąd zasada, która zaskakuje wiele osób: im dłuższa jazda, tym twardsze siodełko jest wygodniejsze.

Jak zmierzyć rozstaw kości kulszowych?

Domowa metoda zajmuje pięć minut i jest zaskakująco dokładna. Potrzebujesz kawałka tektury falistej albo grubej folii aluminiowej położonej na płaskim, twardym siedzisku.

Usiądź na tekturze w pozycji zbliżonej do rowerowej, czyli lekko pochylony do przodu, i unieś stopy na chwilę, żeby cały ciężar spoczął na miednicy. Wstań i zmierz odległość między środkami dwóch najgłębszych odcisków. To Twój rozstaw kości kulszowych.

Im bardziej pochylona pozycja, tym mniej ciężaru spoczywa na siodełku i tym węższe siodełko wystarcza. Dlatego kolarze szosowi jeżdżą na wąskich siodełkach, a rowery miejskie mają szerokie: to nie kwestia mody, tylko rozkładu ciężaru.

Siodełko damskie czy męskie?

Podział ma podstawy anatomiczne, ale nie jest sztywny. Kobiety mają statystycznie szerszy rozstaw kości kulszowych, więc siodełka damskie są zwykle szersze i częściej mają wycięcie albo rowek pośrodku. To wszystko, co ten podział oznacza.

W praktyce liczy się Twój konkretny pomiar, nie etykieta na pudełku. Mężczyzna o szerokim rozstawie będzie wygodniej jeździł na siodełku opisanym jako damskie, i odwrotnie. Traktuj oznaczenie jako wskazówkę co do szerokości, a nie jako wykluczenie.

Czy wycięcie w siodełku jest potrzebne?

Wycięcie albo rowek pośrodku ma zmniejszyć nacisk na tkanki miękkie i naczynia. Dla części osób to rozwiązanie przełomowe, dla innych bez znaczenia, a nieliczne odczuwają nacisk na krawędziach wycięcia. Nie ma tu reguły, jest tylko test na sobie.

Objawy, które wskazują, że warto spróbować siodełka z wycięciem: drętwienie po kilkudziesięciu minutach jazdy, mrowienie albo dyskomfort ustępujący po wstaniu z siodełka. Jeśli natomiast boli Cię w miejscach, gdzie siedzą kości kulszowe, problemem jest raczej szerokość albo zbyt twarda konstrukcja.

Jak ustawić siodełko, gdy już je masz?

Nawet idealnie dobrane siodełko będzie niewygodne przy złym ustawieniu, a regulacje są trzy i wszystkie robi się jednym kluczem imbusowym.

Kąt. Domyślnie poziomo, sprawdzone poziomicą albo aplikacją położoną na siodle. Dziób uniesiony uciska krocze, opuszczony powoduje zsuwanie się do przodu i podpieranie rękami, co z kolei męczy nadgarstki i barki.

Przesunięcie w poziomie. Klasycznie ustawia się je tak, żeby przy korbach w pozycji poziomej pion poprowadzony z przodu kolana przechodził mniej więcej przez oś pedału. Przesunięcie do przodu obciąża ręce i kolana, do tyłu odbiera siłę na podjazdach.

Wysokość. To ona najbardziej wpływa na to, czy siedzisz stabilnie, czy kołyszesz biodrami, a kołysanie jest najczęstszą przyczyną otarć. Cała metodyka jest we wpisie o wysokości siodełka.

Ile trwa przyzwyczajenie się do siodełka?

Kilka jazd, nie kilka minut. Nowe siodełko prawie zawsze wydaje się początkowo mniej wygodne od zużytego, do którego ciało się przystosowało. Sensowny test to trzy, cztery jazdy po godzinie, zanim ocenisz.

Uwaga na częsty błąd: nie zmieniaj siodełka i jego ustawienia jednocześnie z innymi rzeczami. Jeśli razem z siodełkiem podniesiesz kierownicę i zmienisz spodenki, nie będziesz wiedział, co pomogło, a co zaszkodziło.

I rzecz, która robi więcej niż niejedno siodełko: spodenki z wkładką. To najtańszy element wpływający na komfort dłuższej jazdy i przy jazdach powyżej godziny działa lepiej niż zmiana samego siodełka. Więcej o odzieży zebrałem we wpisie o tym, jak się ubrać na rower.