Bandenspanning berekenen
De juiste spanning volgt uit twee dingen: het gewicht dat op het wiel staat en de breedte van je band. Een fietser van 75 kg op 28 mm racefietsbanden zit rond 5,5 tot 6,5 bar, dezelfde fietser op 40 mm gravelbanden rond 2,5 tot 3,0 bar, en een e-bike met 47 mm banden en een accu erbij rond 3,5 tot 4,5 bar. Vul je eigen cijfers in en krijg de voor- en achterband apart, in bar en psi.
Dit is een startpunt bij jouw gewicht en bandbreedte. Ga nooit boven het bereik op de zijkant van de band of boven het maximum van de velg. Stel de laatste tienden bij op een weg die je goed kent.
Richtwaarden per bandbreedte (tabel)
Deze tabel geldt voor een fietser van 75 kg met een fiets van 9 kg, droog wegdek, binnenband. Bij een e-bike of bakfiets telt het gewicht van accu, motor, bagage en kinderen mee: dat schuift de kolom omhoog, en daarom staat die situatie er apart bij. Zoek je rijdersgewicht en bandbreedte op, en gebruik de calculator voor je eigen getallen.
RICHTWAARDEN BANDENSPANNING (bar, voor / achter) band 60 kg 75 kg 90 kg 105 kg 25 mm 6,0 / 6,6 6,8 / 7,5 7,6 / 8,3 8,3 / 9,0 28 mm 4,9 / 5,4 5,6 / 6,2 6,3 / 6,9 6,9 / 7,6 32 mm 3,7 / 4,1 4,2 / 4,6 4,7 / 5,2 5,2 / 5,7 37 mm 3,0 / 3,3 3,4 / 3,7 3,8 / 4,2 4,2 / 4,6 40 mm 2,6 / 2,9 3,0 / 3,3 3,4 / 3,7 3,7 / 4,1 47 mm 2,1 / 2,3 2,4 / 2,7 2,7 / 3,0 3,0 / 3,3 50 mm 1,9 / 2,1 2,2 / 2,4 2,5 / 2,7 2,7 / 3,0 57 mm (2,25") 1,5 / 1,7 1,7 / 1,9 1,9 / 2,1 2,1 / 2,3 TOESLAG VOOR HET SYSTEEMGEWICHT stadsfiets (16 kg) reken +8 kg bij je rijdersgewicht e-bike (25 kg met accu) reken +16 kg bij je rijdersgewicht bakfiets, leeg (40 kg) reken +31 kg bij je rijdersgewicht bakfiets, twee kinderen reken +75 kg bij je rijdersgewicht CORRECTIES tubeless -0,3 tot -0,5 bar hookless tubeless nooit boven 5,0 bar (ETRTO) nat wegdek -0,2 bar grind of onverhard -10 tot -15% ten opzichte van asfalt
Waarom rekenen met gewicht en niet met wat op de band staat?
Het bereik dat in de zijkant van je band staat is een veiligheidsgrens, geen advies. Dezelfde 28 mm band draagt iemand van 58 kg en iemand van 108 kg, en tussen die twee zit meer dan 2 bar verschil. Een band werkt goed als hij onder belasting ongeveer 15% van zijn hoogte inzakt: te hard en hij stuitert over de klinkers en verliest grip, te zacht en hij walst weg in de bocht, vat snel een snake bite en beschadigt de velg. Daarom begint de berekening bij het gewicht dat echt op elk wiel staat.
Rijd de achterband altijd harder dan de voorband. Ongeveer 60% van het systeemgewicht staat op het achterwiel en maar 40% op het voorwiel, dus bij gelijke spanning is je voorband te hard. Dat is precies wat tintelende handen geeft en waardoor het voorwiel in een natte bocht wegglijdt. Iets zachter voor is op vrijwel elk wegdek sneller en veiliger.
Op een e-bike of bakfiets speelt nog iets mee: het gewicht staat er ook als je stilstaat. Een accu van 3 kg, een middenmotor, twee kinderen in de bak en een tas boodschappen tellen allemaal mee in de belasting op het wiel, en juist die fietsen staan vaak weken buiten zonder pomp. Een te zachte band op een zware fiets is de meest voorkomende oorzaak van een lekke band in Nederland.
Hoe wordt de spanning berekend?
Deze calculator combineert twee erkende methodes. De eerste zijn de klassieke doorzaktabellen van Frank Berto, gebouwd op de 15%-regel: bij elke bandbreedte hoort een spanning waarbij de band onder belasting 15% van zijn hoogte inzakt. De tweede is de nieuwere regressie die door SILCA bekend is geworden, die de spanning vloeiend laat meelopen met de wielbelasting en de bandbreedte in plaats van in stappen door een tabel te lopen. De vorm van de formule is:
spanning = basis(wielbelasting, bandbreedte)
x correctie systeem (binnenband / tubeless)
x correctie wegdek (asfalt / grind / mtb)
- correctie nat wegdek
wielbelasting = (gewicht fietser + fiets + bagage)
x 0,40 voor / x 0,60 achter
Bronnen: doorzaktabellen van Frank Berto (15% tire drop),
regressie in de stijl van SILCA, plafond hookless uit ETRTO.De wielbelasting is je eigen gewicht plus dat van de fiets, verdeeld over 40% voor en 60% achter. De basis stijgt met de belasting en daalt met de bandbreedte, omdat een bredere band bij dezelfde spanning minder inzakt. De exacte coëfficiënten van de regressie zijn onze eigen kalibratie, dus die beschrijven we in woorden in plaats van als ruwe getallen. De richting van de correcties staat vast: tubeless mag lager, grind en onverhard duidelijk lager, en een beetje minder spanning geeft grip in de regen. Voor hookless velgen wordt het resultaat afgekapt op 5,0 bar (72,5 psi) volgens de ETRTO-norm.
Voorbeeld: een fietser van 85 kg op een racefiets van 9 kg, 28 mm banden met binnenband, droog asfalt. Het systeemgewicht is 94 kg, waarvan ongeveer 56 kg op het achterwiel en 38 kg op het voorwiel. De calculator geeft dan rond 7,1 bar achter en 6,7 bar voor. Zet dezelfde fietser op 32 mm banden en beide waarden dalen met meer dan 1 bar: de bandbreedte weegt zwaarder dan bijna alles.
Waar de methode ophoudt: hij rekent niet met een volle stuurtas (die gewicht naar voren schuift), niet met heel lichte banden met soepele zijwanden en niet met sneeuw. Zie het resultaat als startpunt en stel het bij op een weg die je kent. Stuitert de fiets over de tegels, haal er 0,2 bar af. Voelt de band slap in een bocht, doe er 0,2 bar bij.
Wat is verder de moeite van het narekenen?
Spanning hangt samen met de rest van de fiets. Een band op de juiste spanning rolt meetbaar lichter, wat de getallen in de vermogenscalculator verandert, en hij verandert ook de rolomtrek een beetje, wat doorwerkt in de snelheden in de verzettencalculator. Sta je nog voor de keuze van een fiets, begin dan bij de framemaat: een frame dat niet past doet meer pijn dan een halve bar te veel. Alle rekentools staan bij elkaar op het overzicht.
Veelgestelde vragen
- Hoeveel bar moet er in mijn fietsband?
- Dat hangt vooral af van je gewicht en de bandbreedte, niet van het merk fiets. Als richtlijn voor iemand van 75 kg: ongeveer 5,5 tot 6,5 bar op 28 mm racefietsbanden, 4,0 tot 4,6 bar op 32 mm, 3,0 tot 3,5 bar op 37 mm stadsfietsbanden, 2,5 tot 3,0 bar op 40 mm gravelbanden en 1,7 tot 1,9 bar op 2,25 inch mountainbikebanden. Houd de achterband 0,3 tot 0,5 bar harder dan de voorband, want daar staat meer gewicht op.
- Hoeveel bar in de band van een elektrische fiets?
- Een e-bike weegt met accu en motor 22 tot 28 kg in plaats van 14 tot 16 kg, en dat gewicht staat er altijd. Bij 47 mm banden en een fietser van 80 kg komt dat neer op ongeveer 3,3 bar voor en 3,7 bar achter. Vul in de calculator het echte gewicht van de fiets in bij het veld voor fiets en bagage, dan rekent hij die kilo's mee. Kijk ook naar het maximum op de zijkant van de band: veel e-bikebanden staan op 4,5 of 5 bar.
- Hoeveel bar in de banden van een bakfiets?
- Een bakfiets weegt leeg al 35 tot 50 kg en met twee kinderen en boodschappen loopt het systeemgewicht richting 170 kg. Bij 50 mm banden zit je dan tegen de bovenkant van het bereik van de band aan, ruwweg 3,5 tot 4,5 bar, waarbij de achterband of de belaste band steeds het hoogst zit. Controleer bij een bakfiets wekelijks: de spanning zakt net zo snel als op elke andere fiets, maar je merkt het veel later omdat de fiets toch al zwaar trapt.
- Hoeveel psi is 1 bar?
- Een bar is ongeveer 14,5 psi. Nederlandse pompen en banden staan meestal in bar, banden uit de Verenigde Staten in psi, en daar gaat het regelmatig mis. Deze calculator laat beide zien. Snelle omrekening: 5 bar is ongeveer 72 psi, 4 bar ongeveer 58 psi en 3 bar ongeveer 44 psi.
- Waarom mag tubeless op een lagere spanning?
- Zonder binnenband is er niets dat tussen velg en band geknepen kan worden als je een stoeprand raakt, dus snake bites vormen niet meer de onderste grens. Daardoor kun je veilig 0,3 tot 0,5 bar lager rijden dan met een binnenband. Lagere spanning geeft meer grip en comfort, en op ruw asfalt, klinkers of grind meestal ook minder rolweerstand.
- Wat is de maximale spanning voor hookless velgen?
- De ETRTO-norm legt hookless velgen, die geen haakjes hebben die de band vasthouden, af op 5 bar (72,5 psi). Deze calculator kapt het resultaat daar automatisch op af. Controleer daarnaast altijd het maximum dat je velg- en bandfabrikant zelf opgeven, want dat is soms nog lager.
- Hoe vaak moet je de bandenspanning controleren?
- Voor elke langere rit, en anders minstens een keer per week. Een butyl binnenband verliest gewoonlijk 0,2 tot 0,3 bar per week, latexbinnenbanden en tubeless kunnen dat in een nacht kwijt zijn. Een staande pomp met manometer verdient zich snel terug, want met je duim voel je pas dat een band te zacht is als hij al veel te zacht is.
- Rijd je langzamer op een lagere bandenspanning?
- Op glad asfalt rolt een hardere band iets sneller, maar Nederlandse fietspaden zijn geen glad asfalt. Boven een bepaalde spanning gaat energie verloren aan het laten trillen van fietser en fiets in plaats van aan vooruit rijden, en op klinkers of betonplaten ligt dat omslagpunt lager dan de meeste mensen rijden. De waarde uit deze calculator zit meestal dicht bij het optimum.